صفت : هليلهء زرد ، دو مثقال ؛ حب الرشاد ، حب الاس ، سماق و كزمازو ، از هريك يك مثقال و نيم ، همه را نرم بكوبند به غير حب الرشاد . شربتى دو درم . [ 1084 ] [ هشتم ] : گاه باشد كه دواى مسهل قوى العمل چون محمودهء غير مشوى و جز آن زلق الامعاء آرد . و علامت او آن است كه بعد [ از ] تناول مسهلات افتد . علاج : چهار تخم تف داده به روغن گل چرب ساخته بدهند . و سفوف گل ارمنى مفيد است . و مرطوبى مزاج را حب الرشاد به روغن گل يا روغن زيت چرب كرده سود دارد [ كه ] سه درم با آب سرد بدهند . و اگر حبّ الرشاد در دوغ بجوشانند تا بسته شود بهتر عمل كند . [ 1085 ] تنبيه : آنچه در اين فصل از برآمدن طعام غير منهضم گفته شده ، مراد ازين غير انهضام ، نه آن است كه دانهء ناگواريده برآيد ؛ زيرا كه چون معده سالم باشد ، هضمى كه بايد بالاستقصاء روى مىنمايد ؛ امّا از آنكه در امعاء نيز هضم مىافتد تا هرچه قابل غذا باشد به سوى جگر منجذب شود ، ظاهر است كه هرگاه هضم روده باطل يا ناقص گردد ، به حسب او براز نيز كيلوس دار مىآيد و بعيد از قوام معتدل مىباشد مگر آنكه معده نيز مؤوف بود . و بعضى گويند كه زلق امعاء عبارت است از بطلان يا نقصان هضم معده « و يسمى بزلق الامعاء لانه يلزمه » [ يعنى چون زلق الامعاء ، هميشه با نقصان هضم همراه است ] .